عَلى سَفَرٍ : محلا منصوب و عطف است بر « مرضى » يعنى « و ان كنتم مرضى او مسافرين » مقصود خداوند در چند آيهء پيش امر به عبادت كرد ، اكنون در بارهء بزرگترين عبادتها يعنى نماز ، مىگويد : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى : ابن عباس و سعيد بن جبير و مجاهد و ابن زيد گويند : يعنى اى مردم مؤمن در حال مستى نماز مخوانيد . عبد اللَّه و سعيد بن مسيب و ضحاك و عكرمه و حسن گويند : يعنى نزديك جايگاه نماز مثل مساجد و غير آنها مشويد . چنان كه : « و صلوات » ( سوره حج 40 ) يعنى اماكن نماز و مؤيد آن الا عابرى سبيل » است چه عبور در محل است نه در نماز . در بارهء « وَ أَنْتُمْ سُكارى » دو قول است : 1 - ابن عباس و مجاهد و قتاده گويند : منظور مستى شراب است . ابن حكم پس از حكم تحريم خمر نسخ شد . از امام كاظم ( ع ) نيز روايت شده است . ممكن است گفته شود : چه گونه ممكن است ، مست را نهى كرد ، با اينكه او در حالت مستى عقل ندارد ؟ پاسخ به دو وجه است : 1 - گاهى شخص مست است ولى عقل را از دست نداده كه نشود او را امر و نهى كرد 2 - منظور اين است كه اشخاص در وقت نماز ، خود را در معرض مستى قرار مدهند . ابو على جبايى جواب سومى داده است و آن اينكه : هر گاه در اين حالت نماز بخوانند ، بايد بعدا آن را تكرار كنند . نيز ممكن است گفته شود : اگر شخص مست ، مكلف است چگونه مىتوان او را از نماز نهى كرد ، با اينكه عمل مسلمانان نيز بر خلاف آن است ؟ پاسخ اين سؤال نيز به دو وجه است : 1 - اين حكم نسخ شده است 2 - آنان مامور به ترك نماز نيستند بلكه مامور به اين هستند كه نماز را در خانه بخوانند نه با پيامبر و به جماعت ، آن هم به منظور تعظيم و احترام پيامبر . 2 - منظور از « وَ أَنْتُمْ سُكارى » مستى خواب است ، اين وجه از ضحاك است و